Kontakt
Teraz Poniedziałek, 14 września 2026
Andrzej Bałandynowicz
Fot. Akademia Wymiaru Sprawiedliwości · „A-Balandynowicz-zdj” · licencja CC BY 4.0 · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.
Znani z miasta

Andrzej Bałandynowicz — prawnik, kryminolog i penitencjarysta

Zbigniew Borkowski • 3 min czytania

Andrzej Tadeusz Bałandynowicz (ur. 31 maja 1952 w Bydgoszczy) jest polskim prawnikiem, kryminologiem i penitencjarystą, profesorem nauk prawnych. Jest autorem koncepcji wielopasmowej resocjalizacji, obejmującej m.in. probację i inkluzyjną readaptację skazanych.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoAndrzej Tadeusz Bałandynowicz
Data urodzenia31 maja 1952
Miejsce urodzeniaBydgoszcz
Zawód i specjalizacje
ZawódPrawnik, kryminolog, penitencjarysta
Stopień naukowyprof. dr hab.
Związki akademickie
InstytucjeUniwersytet Warszawski; Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach; Akademia Wymiaru Sprawiedliwości
Główne koncepcje
Teorieteoria wielopasmowa resocjalizacji; teoria probacji; zhumanizowany odwetu; inkluzyjna readaptacja

Andrzej Tadeusz Bałandynowicz jest prawnikiem i badaczem z zakresu kryminologii oraz prawa penitencjarnego. W pracy naukowej łączy perspektywy prawnicze, socjologiczne i pedagogiczne i jest autorem koncepcji odnoszących się do resocjalizacji i probacji.

Życiorys i wykształcenie

W latach 1970–1975 studiował prawo na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego i uzyskał tytuł magistra. Stopień doktora nauk prawnych otrzymał w 1979; promotorem pracy doktorskiej był Stanisław Walczak. W 1991 uzyskał habilitację w zakresie kryminologii i prawa penitencjarnego na tym samym uniwersytecie.

W 1994 został powołany na stanowisko profesora nadzwyczajnego Uniwersytetu Warszawskiego. 18 czerwca 1998 otrzymał tytuł profesora nauk prawnych, a w 2000 objął stanowisko profesora zwyczajnego w Instytucie Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego.

Kariera naukowa i zawodowa

Od 1975 prowadzi badania naukowe, wykłady i zajęcia praktyczne z zakresu kryminologii, prawa penitencjarnego oraz resocjalizacji. Swoją pracę akademicką łączył z działalnością administracyjną i organizacyjną na wielu uczelniach.

Przykładowe miejsca zatrudnienia i pełnione funkcje obejmują:

  • Wydział Prawa i Administracji oraz Instytut Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego – m.in. kierownik Zakładu Nauk Penitencjarnych, zastępca dyrektora i dyrektor instytutu (lata 1981–1984; 1989–2006),
  • Wyższa Szkoła Gospodarowania Nieruchomościami w Warszawie – rektor (2001–2012),
  • Pedagogium – Wyższa Szkoła Nauk Społecznych w Warszawie – kierownik Zakładu Kryminologii i Nauk Penalnych (2010–2012),
  • Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach – kierownik Katedry Pedagogiki Pokoju i Probacji (2012–2016),
  • Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach – kierownik Zakładu Kryminologii Stosowanej (2016–2017),
  • Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie – kierownik Katedry Pedagogiki w Instytucie Nauk Socjologicznych i Pedagogiki (2019–2021),
  • Państwowa Akademia Nauk Stosowanych im. prof. Stanisława Tarnowskiego w Tarnobrzegu – od 2021 kierownik Katedry Pedagogiki Pokoju i Probacji,
  • Akademia Wymiaru Sprawiedliwości – pracownik naukowo-dydaktyczny w Instytucie Nauk Prawnych i kierownik Katedry Pedagogiki Pokoju i Probacji.

Działalność społeczna i irenologiczna

W latach 1981–1992, także w okresie stanu wojennego, udzielał bezpłatnej pomocy prawnej i psychologicznej osobom pozbawionym zatrudnienia z powodów politycznych lub społecznych, działając w ramach Prymasowskiego Komitetu Pomocy Bliźniemu. Jest autorem apeli o edukację pokojową i ograniczenie produkcji broni nuklearnej.

Za działalność związaną z ideą pokoju został w 2001 wpisany do Złotej Księgi Członków Światowej Akademii Medycyny im. Alberta Schweitzera. Wysławał dokumenty do przywódców religijnych, w tym apel do papieża Franciszka i później do XIV Dalajlamy w 2017, dotyczący powołania Wszechświatowego Uniwersytetu Pokoju.

Publikacje i nagrody

Jest autorem wielu monografii i opracowań naukowych z zakresu probacji, resocjalizacji i polityki kryminalnej. W publikacjach łączy analizę prawną z perspektywą antropologiczną i pedagogiczną.

Wybrane monografie:

  • Ludzie bez szans. Studium adaptacji społecznej recydywistów (1991),
  • Nieudane powroty (1993),
  • Probacja: wychowanie do wolności (1996),
  • Probacja: system sprawiedliwego karania (2002),
  • Probatcyjna sprawiedliwość karząca (2015),
  • Pogranicza człowieczeństwa (2018),
  • Pokój fundamentem człowieczeństwa (2022).

Do najważniejszych odznaczeń należą: medal Komisji Edukacji Narodowej (2015), Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (31 lipca 2017) oraz Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (13 czerwca 2025). Otrzymał też medale za zasługi dla bezpieczeństwa publicznego i wyróżnienia za działalność na rzecz osób niepełnosprawnych.

Najczęstsze pytania

Kim jest Andrzej Bałandynowicz?
Jest polskim prawnikiem, kryminologiem i penitencjarystą, profesorem nauk prawnych oraz autorem koncepcji wielopasmowej resocjalizacji.
Jakie koncepcje naukowe stworzył?
Opracował teorię wielopasmowej resocjalizacji, w tym teorie probacji, zhumanizowanego odwetu oraz inkluzyjnej readaptacji skazanych.
Gdzie pracował akademicko?
Związany był z Uniwersytetem Warszawskim, Uniwersytetem Przyrodniczo-Humanistycznym w Siedlcach, Akademią Wymiaru Sprawiedliwości oraz kilkoma innymi uczelniami, gdzie pełnił funkcje dydaktyczne i kierownicze.
Jakie otrzymał wyróżnienia?
Otrzymał m.in. medal Komisji Edukacji Narodowej (2015), Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2017) i Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2025).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Zbigniew Borkowski

Nazywam się Zbigniew Borkowski i w redakcji bydg.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Piszę o ludziach związanych z Bydgoszczą: sportowcach, artystach, naukowcach, przedsiębiorcach i społecznikach, których nazwiska zna okolica.

Czytaj również