| Dane podstawowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Wojciech Banach |
| Urodzenie | 31 sierpnia 1953, Bydgoszcz |
| Śmierć | 20 września 2022, Bydgoszcz |
| Zawód | poeta; inżynier elektryk; kolekcjoner |
| Wykształcenie i praca | |
| Szkoła | Technikum Mechaniczno-Elektryczne, Bydgoszcz |
| Uczelnia | Akademia Techniczno-Rolnicza, elektrotechnika (ukończone 1978) |
| Zatrudnienie | Famor S.A., konstruktor (od 1978) |
| Działalność literacka | |
| Członkostwa | Grupa Parkan; Koło Młodych ZLP; Stowarzyszenie Pisarzy Polskich (prezes oddz. bydgoskiego od 2011) |
| Wybrane nagrody | Artysta Roku 2002 (Gazeta Wyborcza), Nagroda Prezydenta Bydgoszczy 2005, Srebrny Krzyż Zasługi 2007, Gloria Artis (brąz) 2019 |
| Wybrane publikacje | |
| Poezja (wybór) | Symultana (1981); Rondo Bydgoszcz (2012); Warkocz (2020) |
| Inne | Czas odnaleziony. Bydgoszcz na dawnych pocztówkach (2001) |
Wojciech Banach był poetą, który łączył twórczość literacką z pracą inżynierską i kolekcjonerską. Debiutował w lokalnym piśmie jeszcze przed ukończeniem studiów i przez dekady publikował tomiki wierszy oraz albumy dokumentujące historię Bydgoszczy.
Życiorys i wykształcenie
Urodził się w Bydgoszczy i tam też przeprowadził większość życia zawodowego i twórczego. Ukończył Technikum Mechaniczno-Elektryczne w Bydgoszczy, a następnie studia z elektrotechniki na Akademii Techniczno-Rolniczej. Po otrzymaniu dyplomu w 1978 roku rozpoczął pracę jako konstruktor w zakładach Famor S.A. w Bydgoszczy.
Literacko zadebiutował w 1976 roku trzema wierszami opublikowanymi w tygodniku Fakt. W kolejnych latach publikował tomiki poezji w Bydgoszczy i w Gdańsku oraz uczestniczył w lokalnych grupach literackich — od lat 70. był związany z Grupą Faktu Poetyckiego Parkan i Kołem Młodych ZLP, a od 1990 roku należał do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.
Twórczość, publikacje i wyróżnienia
Banach wydał kilkanaście tomików poezji, zaczynając od publikacji z końca lat 70. Wśród jego książek znajdują się zarówno wczesne zbiory wydane przez ośrodki regionalne, jak i późniejsze publikacje realizowane w bydgoskich wydawnictwach niezależnych. Wydania obejmują tytuły z lat 1977–2021, w tym Symultana (1981) i Warkocz (2020).
Za działalność literacką otrzymał szereg nagród i wyróżnień. Wczesne sukcesy to m.in. III nagroda konkursu ZSMP w 1977 roku oraz laureat Turnieju Poezji „Czerwona Róża” w 1978 roku. Późniejsze odznaczenia i nagrody obejmują tytuł Artysty Roku 2002 bydgoskiej redakcji Gazety Wyborczej, Nagrodę Artystyczną Prezydenta Bydgoszczy (2005), Srebrny Krzyż Zasługi (2007) oraz Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” w 2019 roku.
Kolekcjonerstwo i prace wydawnicze związane z Bydgoszczą
Banach gromadził bydgosiana — głównie dawne fotografie i pocztówki. Z własnej kolekcji opracował i opublikował trzy obszerne albumy poświęcone widokom miasta oraz serię reprintów dawnych pocztówek, rozpoczynając tę działalność od 1995 roku. Reprinty i albumy ukazywały się między innymi w Wydawnictwie Galerii Autorskiej.
Zgromadził także kolekcję pocztówek o tematyce patriotycznej obejmującą okres zaborów, powstań i II Rzeczypospolitej; najstarsze egzemplarze pochodziły z początków XIX wieku. Jego zbiory były prezentowane na licznych wystawach i zostały włączone w program obchodów 100-lecia odzyskania niepodległości. Był jednym z założycieli Ogólnopolskiego Klubu Filokartystów z siedzibą w Warszawie.
Pochowany na Cmentarzu Trójcy Świętej w Bydgoszczy.
