Katedra św. Marcina i Mikołaja to gotycki kościół parafialny powstały w XV wieku w Bydgoszczy. Uznawana jest za najwartościowszy zabytek staropolskiej architektury miasta i dobrze wpisuje się w nadrzeczny charakter zabudowy. W ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej Pięknej Miłości z 1467 roku, a w jednej z naw bocznych – obraz Matki Bożej Szkaplerznej z 1700 roku.
Historia
Parafia powstała po nadaniu Bydgoszczy praw miejskich w 1346 roku. Wcześniej, od XIII wieku, funkcję lokalnej świątyni spełniała kaplica św. Idziego na przedmieściu Kujawskim, uważana w tradycji za najstarszą bydgoską świątynię parafialną. Kościół farowy w miejscu dzisiejszej katedry miał najpierw drewnianą formę; źródła wskazują na istnienie murowanej świątyni przed pożarem z 1425 roku, o czym świadczą fragmenty północnej ściany zachowane w obecnej budowli.
Odbudowa i rozbudowa po pożarze rozpoczęła się w 1425 roku i trwała do 1466 roku. Przy odbudowie zachowano północną murowaną ścianę poprzedniej świątyni, co spowodowało charakterystyczne przesunięcie osi prezbiterium względem korpusu nawowego oraz fakt, że prezbiterium ma wymiary około 17 × 9 m. Do końca XV wieku i w kolejnych stuleciach prowadzono dalsze prace wykończeniowe i rozbudowy, m.in. dobudowano kaplice boczne, podwyższono dachy i przekształcono szczyty.
Co warto zobaczyć we wnętrzu?
Głównym punktem wnętrza jest wielki ołtarz z obrazem Matki Bożej Pięknej Miłości, który od wieków gromadzi nabożeństwa i kult maryjny. W nawie północnej umieszczono drugi czczony wizerunek – Matki Bożej Szkaplerznej z 1700 roku. W świątyni znajdowały się liczne ołtarze boczne i kaplice fundowane przez cechy i bractwa; ich liczba zmieniała się historycznie i w pewnych okresach sięgała kilkunastu.
Do naszych czasów przetrwały między innymi kaplice Najświętszej Marii Panny oraz św. Barbary i kaplica św. Fabiana i św. Sebastiana. Elementami zewnętrznymi wyróżniającymi katedrę są drewniana więźba dachowa z XV–XVI wieku z znakami cechowymi oraz barokowa sygnaturka z 1702 roku, pokryta miedzianą blachą.
Jak rozwijała się zabudowa przyfarna?
Przy katedrze istniały historycznie rozmaite obiekty związane z życiem parafii: dom zakrystiana, szkoła parafialna, kostnica oraz krypty grzebalne. Cmentarz parafialny funkcjonował do 1809 roku i otaczał świątynię. Na terenie przykościelnym pojawiły się również figura św. Jana Nepomucena i grota Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z Lourdes wzniesiona w późniejszych stuleciach.
Obecna wieżyczka sygnaturki ma ośmioboczną formę i latarnię o baniastym zwieńczeniu.
Informacje praktyczne
- Adres: Farna 2, 85-101 Bydgoszcz — wyznacz trasę w Google Maps
- Telefon: +48523224586
- Strona internetowa: katedrabydgoska.pl
- Ocena w Mapach Google: 4,7 (533 opinie)
